Publicaties
Hieronder vind je het grootste deel van wat ik over mijn werk geschreven en/of gepubliceerd heb. Het leest van nieuwst naar oudst, en onderaan vind je ongepubliceerde stukken. Work in progress zeg maar, dat nooit zijn voleinding bereikte, maar wel lezenswaard is. En mij nog steeds dierbaar.
Toen ik met pensioen ging dacht ik erover een bundel uit te geven. Dat kost een bom geld. Zo kan het ook. Elke tekst heb ik hieronder ingeleid met belangrijkste inhoud en soms ook wat het voor mij betekende hem te schrijven.
Als je iets leest, schroom niet en neem contact op, vertel me wat je ervan vindt, of het nog steeds lezenswaard is.
Rampen en crises als trage ontwrichting. Perspectief voor Professionals.
In W. Krikilion & A. Braam (Eds.), Veerkracht in tijden van collectieve crisis. (pp 63-88). KSGV 2023.
Dit artikel Gaat over collectieve gevolgen van rampen en crises (Corona, MH17, Gronings aardbevingsgebied). De focus ligt op de individuele impact en hoe die zich vervolgens vertaalt naar maatschappelijke- en groepsdynamiek. Een deel van de oplossing om verder te kunnen na zo een rampzalige periode ligt daar: maatschappelijk. Ruimte voor analyse van dynamiek en voor oplossingsstrategieën.
Open deze publicatie als PDF bestand
Geestelijke verzorging bij rampen. In de stilte voor de storm.
IN: Tijdschrift Geestelijke Verzorging, jaargang 23 nr 98, pp 18 – 23. Juni 2020
Verslag en reflectie van de eerste aanpak van de coronacris vanuit de VGVZ, waar ik de coördinatie over had. Met persoonlijke reflecties over de impact, de strategische keuzes en hoe die gemaakt moesten worden in het heetst van de strijd. Korte vergelijking met de aanpak en impact in het Gronings aardbevingsgebied.
Open deze publicatie als PDF bestand
Invitation to The Dance. Humanistisch geestelijke verzorging buiten de muren.
Langere eerdere versie van de uiteindelijke tekst met dezelfde titel die verscheen In: Duyndam & Frank (red.) Wegwijs in levensvragen. Eburon, 2019.
Deze tekst schreef ik vlak voor de start van de subsidieregeling GV Thuis. De tekst bouwt op mijn ervaringen tussen 2004 en 2018, vóór de GV Thuis subsidie, met pionieren buiten de muren, aanpak, strategie, ondernemerschap en ethische vraagstukken
Open deze publicatie als PDF bestand
Euthanasierituelen
In: Contactblad voor humanistisch uitvaartbegeleiders, themanummer Rituelen en Symbolen, Oktober 2015.
Heel dicht op de praktijk, gewoon een ‘kleine’ casus over een euthanasieritueel met familie thuis, op het moment van de euthanasie van hun geliefde in en hospice.
Open deze publicatie als PDF bestand
Met je hoofd in de wolken en je voeten in de klei. Supervisie aan geestelijk verzorgers.
In: Boer, Marjo e.a. Red. Supervisiekunde Meerperspectivisch. Deventer: Vakmedianet 2015.
Tekst voor een handboek voor supervisoren. De tekst behandelt het specifieke van supervisie aan GV-ers. Tevens een reflectie over het onderscheidende tussen GV en andere vormen van begeleidingswerk (o.a. Supervisie). Ook a.d.h.v. casuistiek.
Open deze publicatie als PDF bestand
De beklemming blijft. Humanistisch Raadswerk in de vreemdelingenbewaring.
In: Vlug, Patrick en Marjo van Bergen (red): Humanisme en Kwaad, Reflecties op het humanistisch raadswerk bij Justitie. Amsterdam: SWP, 2011
Mijn basistekst over existentiële vragen rondom door mensen en menselijke systemen toegebrachte schade aan anderen. A.d.h.v. casuistiek vanuit de vreemdelingendetentie, doordenking van existentiele aspecten daarvan, en welke antwoorden er mogelijk zijn vanuit mijn humanistische levensbeschouwing. Methodische doordenking daarvan. Misschien wel de moeilijkste om te schrijven, deze tekst, omdat het ook mijn eigen confrontatie met dit kwaad betreft, die ik levensbeschouwelijk door moest maken om tot een eigen positie te komen van waar uit ik dit werk kon doen.
Open deze publicatie als PDF bestand
Zelfdoding en levensbeaming in vreemdelingenbewaring.
In: Jan Hein Mooren (red). De moed om te zien. Humanistisch Raadswerk in justitiële instellingen. Utrecht: De Graaff, 2010.
Tekst over het omgaan met doodsverlangen in begeleidingswerk. A.d.h.v. casuïstiek uit de vreemdelingendetentie en op basis van humanistische psychologie. De uitwerking is methodisch: hoe doe je dat dan preciesin je begeleidingswerk?
Open deze publicatie als PDF bestand
Geestelijke Verzorging in justitiële context, een vergelijking met de zorg.
In Tijdschrift voor Geestelijke Verzorging. Jrg 13, nr. 58, juni 2010.
Tekst over 4 verschillende basisrollen van (H)GV, en de manier waarop die tot uiting komen in zorg- en justitiële context. Verschillen, grotendeels op basis van de verschillende organisatievormen die in beide werkvelden gekozen worden voor de geestelijke verzorging.
Open deze publicatie als PDF bestand
Nihilisme en de vruchtbaarheid van het niets.
Ongepubliceerd. Dienst HGV DJI Juli 2010.
Deze tekst schreef ik op basis van deelname aan een learning community van de Humanistische Geestelijke Verzorging van de Dienst Justitiële Inrichtingen, waarin meerdere teksten ontstonden. Uiteindelijk zijn deze teksten niet gepubliceerd. Mijn tekst gaat over de confrontatie met het onoplosbare, ondraaglijke, die achter een nihilistische levenshouding kan liggen. Het is een zoektocht naar de omslag van leegte zonder houvast naar ruimte om zelf vorm te geven. Ik heb lang met het verlangen geleefd om deze tekst nog eens in druk terug te zien. Daarom hier toegevoegd.
Open deze publicatie als PDF bestand
Dialogisch werken in de grensstreek. Humanistisch Geestelijk Werk in de vreemdelingenbewaring.
In: Tijdschrift voor Humanistiek, themanummer Culturele Diversiteit, jrg. 10, nr. 40, december 2009.
De confrontatie met levensbeschouwelijke/ culturele inhoud die heel anders is dan de jouwe, niet altijd gemakkelijk als je werkt als geestelijk verzorger in een multiculturele context. Als de nood aan de mens is moet je wel handelen, hoewel je soms, vaak, in het duister tast als het gaat om de subtiliteit van betekenissen in het leven en de levensbeschouwing van de ander. Kan je ondanks dat verschil toch van betekenis zijn? Hoe dan? Een casus met overdenking.
Open deze publicatie als PDF bestand
Een Ja-zegger worden. Bestaansbevestiging en levensbeaming in Geestelijke Verzorging.
In: Handelingen, Tijdschrift voor Praktische Theologie. Themanummer‘ Het leven ontvangen. Praktijken en reflecties’. Jrg. 36, nr. 4, 2009.
Dit is echt één van mijn mooiste teksten. Voor mij de kern van geestelijke verzorging, en de kern van mijn levensbeschouwing. De tekst gaat over ja zeggen. Ja zeggen ondanks alles. Ja tegen het leven, tegen dit leven, dat het jouwe is, het mijne, en geen ander. Over die stap, hoe die tot stand komt en hoe je dat begeleidt.
Open deze publicatie als PDF bestand
Het ritme van stollen en smelten. Levensbeschouwelijke inbreng van geestelijk verzorgers in begeleidingscontacten.
In: Tijdschrift voor Geestelijke Verzorging, jrg. 9, nr. 38, februari 2006
Artikel op basis van mijn thesis, een – hoe kan het anders – onderzoek naar methodiek van GV. A.d.h.v. een uitgeschreven HGV-sessie (van een oude rot uit die tijd, niet van mij) en een interview met de betreffende collega over die sessie neem ik onder de loep hoe de eigen levensbeschouwing van de (H)GV-er tot uiting komt in het gesprek. Heel spannend, omdat de ongeschreven regel zegt dat er juist geen levensbeschouwelijke inhoud naar buiten mag komen. Toch zeggen we in de beroepscode dat we werken ‘vanuit en op basis van’ levensbeschouwing. Hoe werkt dat dan?
Op basis van een model over levensbeschouweljike ontwikkeling en de daarbij behorende intra- en interpersoonlijke dynamiek.
Dit model is tot op de dag van vandaag leidend voor mijn werk als Humanistisch Geestelijk Verzorger. Het ritme van beleven en beschouwen, waarin alle levensbeschouwing tot stand komt, versterkt en vernieuwd kan worden. Niet alleen het narratieve, de woorden, de tekst, maar ook de tocht naar het gebied voorbij de taal.
Open deze publicatie als PDF bestand
Een plaats in het spanningsveld hebben, krijgen en nemen. Een visie op normativiteit in organisatieadvies.
In: Tijdschrift voor Humanistiek, jrg 6, nr 22, juli 2005.
Reflectie oefening rondom Normatieve professionalisering, vanuit een grote casus uit de adviespraktijk waarmee ik tijdens de studie op de UvH mijn geld verdiende. Vragen rondom macht en strategie in organisaties, en of en hoe je daar als GV-er in kunt bewegen, en wat dat van je vraagt. Deze casus wordt uitgebreid beschreven in Werken aan Zin in Werk.
Open deze publicatie als PDF bestand
Werken aan zin in werk. Denk- en werkboek voor begeleiding van professionals.
Amsterdam, SWP, 2008. H 1 en 2.
3 cases in of rondom arbeidsorganisaties, geanalyseerd op mogelijkheden om daar GV in vorm te geven. Niet individueel, maar in groepen, geïntegreerd in werkvormen die in die organisaties voorkomen: persoonlijke ontwikkelingscursus, intervisie, ontwikkeling gedragscode. Op zoek naar een gemeenschappelijk kader maakten we een praktijktheorie.
Open deze publicatie als PDF bestand
Verwijstool ABC – Luisteren in Lagen
Naar aanleiding van de nadruk in GV Thuis op scholing van professionals t.b.v. adequate verwijzing naar GVers rondom zingevingsvragen combineerde ik 2 modellen om tot een serie reflectievragen te komen die professionals kunnen helpen te besluiten of ze wel of niet moeten gaan verwijzen.
Speciaal aan dit model is dat het hier niet om het checken van kenmerken van de client en diens situatie gaat, maar om het bereflecteren van de eigen vaardigheden van de professional in deze situatie en de vraag of die in staat is deze client zelf te begeleiden bij wat er aan de hand is.
Daarvoor combineerde ik het ABC model dat veel gebruikt wordt bij het denken over verwijzen (Aandacht, begeleiding, crisis) met het Luisteren in lagen model van Weiher. Per laag zijn er vragen geformuleerd rondom wat je moet kunnen om met een client een verdiepende stap te kunnen maken. Vragen die je als professional aan jezelf kunt stellen. Tevens geven deze vragen inzicht in wat GVers doen in deze fase van een gesprek.
Open deze publicatie als PDF bestand
Vierlagen model voor pionierswerk in GV
Het vierlagen model voor pionieren in GV was mijn laatste huzarenstukje. Ik ontwikkelde in het Groningse Aardbevingsgebied mijn inzichten over pionieren buiten de muren van instellingen, voor een grote doelgroep, verder door. Dit model heeft ook ten grondslag gelegen aan de leergang Specialisatie GV Thuis die ik met VWS subsidie heb ontwikkeld en samen met Wout Huizing van Relief gegeven in de jaren tussen 2018 en 2023.
Ik denk dat er intussen ruimte ontstaat voor echt ondernemerschap in GV Thuis, nu het oorspronkelijke wishfull thinking dat er goed geld te verdienen valt met centraal binnenkomende GV Thuis consulten aan terrein verliest. Er wordt inhoudelijker nagedacht over voor wie we er willen / moeten zijn, hoe we die mensen kunnen bereiken en hoe dat te financieren. M.a.w. gericht pionierswerk en ondernemerschap, maar wel specifiek voor GVers. GVers kunnen op basis van eigen expertise dit werk doen. Daarvoor is dit model bedoeld.
Ik voeg de meest uitgewerkte werkversie toe.